De avondwake ten behoeve van het schrijnende niemandsland waarin landloze gezinnen zich bevinden trok veel belangstelling. Hieronder teksten van de toespraken van de voorzitter van SP Roermond, Jos Haasen, en deken Franssen uit Venlo namens de kerken in Limburg die momenteel een gezin onderdak proberen te verlenen.

De volgende sprekers hielden een vlammend en geëmotioneerd betoog tegen het huidige asielbeleid, tegen hoe met uitgeprocedeerde mensen wordt omgegaan en staken de aanwezigen een hart onder de riem:

• Burgemeester Joost Truijen van de gemeente Heythuysen,
• De Venlose deken Franssen, als vertegenwoordiger van bisschop Wiertz,
• Hans van Bergen, stadsdichter van Roermond,
• Jan de Wit, woordvoerder Asielzaken in de Tweede Kamer, namens de SP,
• John Hölsgens, dichter
• Een Roma-orkest dat voor een muzikale omlijsting zorgde.

De toespraak namens Jos Haasen, voorzitter SP Roermond:

‘Beste Mensen, Goedenavond.

Van harte welkom vanavond hier bij de toegangspoort tot het Venlose Asielzoekerscentrum.

Als initiatiefnemer van deze Avondwake wil ik mij kort aan jullie voorstellen. Mijn naam is Jos Haasen en ik ben woonachtig in Swalmen. In mijn vrije tijd ben ik o.a. voorzitter van de Roermondse afdeling van de Socialistische Partij.

Ik hecht er waarde aan te benadrukken dat dit vanavond geen enkele rol speelt, én ook niet heeft gespeeld in de aanloop en in de organisatie van deze Avondwake. Niet dat ik mij schaam voor mijn politieke functie, absoluut niet, integendeel. Maar het zou onjuist zijn te veronderstellen dat het initiatief voor deze Avondwake voortkomt uit partijpolitieke motieven. Mijn motieven zijn van geheel andere aard, maar daar kom ik nog op terug. De groep mensen die onder de oude asielwetgeving, d.w.z. voor 1 april 2001 hun asielaanvraag hebben ingediend.

Het is de ook de groep die nu al jarenlang in tergende onzekerheid verkeert over hun lot. Over wat de toekomst hen zal brengen. Mensen die leven onder vaak slechte, soms zelfs erbarmelijk leefomstandigheden; mensen die gebukt gaan onder de pijn van angst, depressie, moedeloosheid, machteloosheid, uitzichtloosheid en boosheid. Wij zijn hier vanavond bijeen gekomen om onze solidariteit te betonen met al deze mensen. Echter ook om onze verontwaardiging uit te spreken over een inhumane, een onmenselijke asielwetgeving waar in het bijzonder kinderen de dupe van zijn. Waar grenzen van wat nog acceptabel is, té vaak té ernstig worden overschreden. Vroeg in de avond van 27 juni kreeg ik een telefoontje van de Baexemse pastoor Houben, met de vraag of de SP hem misschien kon helpen. Eerder die dag namelijk hadden 7 personen zich bij zijn pastorie gemeld. Doodmoe, geen cent op zak en geen onderdak. Enkele plastic zakken met een inhoud van weinig waarde waren hun hele bezit. Als vanzelfsprekend verleende pastoor Houben een gezin kerkasiel, door hun onderdak te verlenen in de zolderkamer boven de sacristie van de Baexemse parochiekerk. Het enige wat ik kon doen was naar Baexem te gaan en mij te laten vertellen wat er precies aan de hand was. Ik heb dat gedaan en de uitkomsten van de vele verhalen die daarop volgden zijn schrijnend:

• Dakloos.
• Geen middelen van bestaan meer, dit omdat ze door het AZC uitgeschreven waren.
• Rechteloos. Na 10 lange jaren van onzekerheid heeft een gezin eind 2005 een definitieve negatieve beschikking ontvangen op hun asielaanvraag. Dat betekende geen toegang meer tot de gezondheidszorg, het onderwijs en andere voorzieningen.
• Statenloos: niet erkent door Nederland, niet erkent door hun land van herkomst. Doordat het de familie niet is gelukt aan nieuwe identiteitsbewijzen kunnen zij ook niet uitreizen.

Door de vele gesprekken die ik met de leden van deze familie heb gehad en nog heb, heb ik een werkelijkheid leren kennen die een onwerkelijkheid is in de belevingswereld van ons, Westerse individuen die sedert 60 jaar, gelukkig, gevrijwaard zijn gebleven van oorlog, van vervolging en stelselmatige repressieve onderdrukking. Als je kennis hebt van de vele details dan rijst maar een vraag: HOE SCHRIJNEND MOET SCHRIJNEND ZIJN OM ALS SCHRIJNEND AANGEMERKT TE WORDEN?
Het is onze Minister van Vreemdelingenzaken en in haar kielzog de IND als uitvoerders van haar beleid, die als enigen het patent claimen op het enige en juiste antwoord. Dit is mijn motivatie die mij tot dit initiatief, tot deze Avondwake heeft aangezet.

Mijn respect geldt Burgemeester Truijen en wethouder Wagemans van Heythuysen die vanuit een grote betrokkenheid geen inspanning te veel was en is om tot een oplossing voor dit gezin te komen. Waardering koester ik voor pastoor Houben die vele weken lang al zorgdraagt voor onderdak.

In mijn zoektocht naar een breed maatschappelijk draagvlak voor deze Avondwake, heb ik enkel welwillende mensen ontmoet die allen spontaan ‘ja’ zeiden toen ik hen vroeg een bijdrage aan deze avond te willen leveren. Het zijn ook mensen die werkelijk iets te vertellen hebben, hetzij in woord, gedicht of muziek. Het is mij een bijzonder genoegen hen in de loop van deze avond aan u te kunnen voorstellen. Beste mensen, ik kom aan het einde van mijn betoog. Alvorens het programma te vervolgen vraag ik u om één minuut stilte ter bezinning, overpeinzing of gebed.’

Deken Franssen:

‘Het is mede op verzoek van de bisschop van Roermond Mgr.Wiertz, dat ik hier vanavond in uw midden ben. Het is ook vanuit eigen bewogenheid met het gezin Selimovic en met de groep van 25.000 die nog onder de oude asielwetgeving hun asielvraag hebben gedaan. Kunt u zich voorstellen, dat ik me vaak schaam om Nederlander te zijn? Natuurlijk ben ik blij dat ik mag leven in een vrij land met een democratisch gekozen parlement. En de besluiten van regering en parlement dienen gerespecteerd te worden. Dat neemt niet weg, dat ik veel vragen heb en me vaak ongerust en ongelukkig voel bij het asielbeleid, dat er namens die regering gevoerd wordt.

Er zal vrijwel niemand zijn geboorteland, zijn familie en vrienden voorgoed verlaten, als hij in zijn land kans ziet een toekomst op te bouwen. Maar als je door politieke instabiliteit grote risico’s loopt gemolesteerd of vermoord te worden, dan wordt het een ander verhaal. Als je geen mogelijkheden ziet om voor je gezin te zorgen en hen een toekomst te scheppen in je eigen land, wat doe je dan (zeker als ouder)? Als je zelf redelijk gesetteld bent, is het niet makkelijk om in te voelen wat het betekent geen dak boven je hoofd te hebben, geen geld te hebben voor het levensonderhoud van je gezin. Wat doen we mensen aan, als we hen de toegang ontzeggen tot medische voorzieningen, onderwijs en werk ? Waar blijven dan de mensenrechten? Het gaat om een zeer complex probleem. Het gaat hier niet om een beschuldigende vinger naar welke instantie dan ook.

Wel vraag ik me af: wíllen wij Nederlanders dat werkelijk, kiezen wij ervoor dat asielzoekers zó worden behandeld ? Dat velen na meer dan 10 jaar nog geen zekerheid hebben over hun asielaanvraag en hun toekomst? Accepteren wij dat mensen in 11 jaar tijd 16 keer moeten verhuizen van het ene naar het andere AZC ? Er worden ook aan de kant van de asielaanvragers fouten gemaakt, maar hoe is het een mens te moede als hij in onze burocratische samenleving van het kastje naar de muur wordt gestuurd? Zou je dan niet af en toe balorig worden? Wat blijft er over van onze humane omgang met deze kwetsbare groep medeburgers? Hebben zij nog rechten en welke zijn dat dan?

Het baart zorg en doet pijn, als wij – welverzorgde Nederlanders – niet bij machte zijn noodsituaties als waarin de familie Selimovic terecht is gekomen tot een menswaardige oplossing te brengen. Hoe lang moeten we nog wachten op een generaal pardon voor de genoemde groep van 25.000 ? Ongeveer 5 Jaar geleden is er vanuit de christelijke kerken de Stichting Noodopvang Asielzoekers Venlo opgericht. Niet om het regeringsbeleid te doorkruisen of valse hoop te geven aan mensen wier asielverzoek definitief is afgewezen, maar wel om de helpende hand te bieden in echte noodsituaties, vooral als het ouders betreft met jonge kinderen. We hebben ontdekt, dat dit een bijna onmogelijke opgave is voor een stichting die haar inkomsten vooral moet werven bij kerken, kloosters en charitatieve instellingen. Daarom is er contact gezocht met raadsleden en wethouders van de Gemeente Venlo. Zij hebben medewerking toegezegd.

Wij hopen dat zij steun vinden bij de groeiende groep van Nederlandse Gemeenten die met de uitvoering van het huidige asielbeleid niet uit de voeten kan. Mgr. Wiertz hecht eraan steun te betuigen aan pastoor Houben, die gehandeld heeft vanuit zijn menselijke en christelijke bewogenheid. Jezus zelf identificeert zich met de meest kwetsbaren in onze wereld en zegt tot zijn volgelingen: ‘Wat je doet voor een van hen, dat heb je voor Mij gedaan’. En aan dat appèl kunnen en willen wij als christenen niet voorbij gaan. Hij roept ons op te delen van onze overvloed met wie tekort komt. Hoe we dat concreet gestalte moeten geven in onze huidige samenleving vraagt dialoog en bezinning. Moge deze wake ons helpen in de spiegel te kijken en ons af te vragen: Voor welk beleid kiezen wij, als we straks weer naar de stembus gaan? En welke oplossing bieden wij aan het gezin Selimovic? Dank U voor uw aandacht.’